Πόσες φορές έχεις κάνει κάτι επειδή πραγματικά το ήθελες και πόσες επειδή δεν ήθελες να φανείς διαφορετικός;
Πόσες φορές είπες «ναι», ενώ μέσα σου ήθελες να πεις «όχι»;
Και πόσες φορές κοίταξες γύρω σου και σκέφτηκες ότι όλοι οι άλλοι ξέρουν καλύτερα από εσένα τι πρέπει να κάνεις;
Η κοινωνική πίεση είναι πολύ πιο συνηθισμένη απ’ όσο νομίζουμε. Δεν εμφανίζεται μόνο όταν κάποιος μας λέει ξεκάθαρα «κάν’ το». Μπορεί να βρίσκεται σε ένα βλέμμα, σε μια σύγκριση, σε μια προσδοκία ή στην αίσθηση ότι πρέπει να συμπεριφερόμαστε με έναν συγκεκριμένο τρόπο για να θεωρούμαστε αποδεκτοί.
Μπορεί να τη συναντήσουμε στην παρέα μας, στην οικογένεια, στο σχολείο, στη δουλειά, στις σχέσεις μας, αλλά και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μπορεί να αφορά την εμφάνισή μας, τις επιλογές μας, τις σχέσεις μας, τον τρόπο ζωής μας ή ακόμη και την εικόνα που θέλουμε να παρουσιάζουμε προς τα έξω.
Ο άνθρωπος έχει ανάγκη να ανήκει. Θέλει να νιώθει ότι τον αποδέχονται, ότι έχει μια θέση κάπου και ότι δεν είναι μόνος. Αυτή η ανάγκη είναι φυσιολογική. Όταν όμως η ανάγκη για αποδοχή γίνεται ισχυρότερη από τη δική μας κρίση, τότε η κοινωνική επιρροή μπορεί να μετατραπεί σε πίεση.
Και κάπου εκεί αρχίζουμε να χάνουμε τη διαφορά ανάμεσα στο «θέλω» και στο «πρέπει».
Το σημαντικό είναι ότι δεν χρειάζεται πάντα κάποιος άλλος να μας πιέσει.
Μερικές φορές έχουμε μάθει τόσο καλά τι περιμένουν οι άλλοι από εμάς, με αποτέλεσμα να πιέζουμε μόνοι μας τον εαυτό μας.
Σε αυτή την περίπτωση αξίζει να κοιτάξουμε τρία πράγματα:
Το συναίσθημά μας εκείνη τη στιγμή.
Την ανάγκη μας για αποδοχή.
Τον φόβο που νιώθουμε όταν διαφέρουμε.
Γιατί η αλλαγή δεν ξεκινά απαραίτητα όταν μάθουμε να λέμε «όχι».
Ξεκινά όταν καταλάβουμε γιατί φοβόμαστε τόσο πολύ να το πούμε.
Η πρώτη και σημαντικότερη στιγμή είναι η αναγνώριση.
Τι είναι το Peer Pressure;
Ο όρος peer pressure χρησιμοποιείται για να περιγράψει την κοινωνική επιρροή που μπορεί να επηρεάσει τις στάσεις, τις αντιλήψεις και τις συμπεριφορές ενός ατόμου.
Παρότι ο όρος συνδέεται συχνά με την πίεση από συνομηλίκους, στην πραγματικότητα το φαινόμενο μπορεί να γίνει κατανοητό μέσα σε ένα πολύ ευρύτερο πλαίσιο κοινωνικής επιρροής.
Επηρεαζόμαστε από τους ανθρώπους γύρω μας, από τις ομάδες στις οποίες ανήκουμε, από την οικογένεια, το σχολείο, τον εργασιακό χώρο, τα κοινωνικά πρότυπα και πλέον σε μεγάλο βαθμό από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Βλέπουμε τι κάνουν οι άλλοι και μαθαίνουμε μέσα από αυτούς. Παρατηρούμε τι επιβραβεύεται και τι αποδοκιμάζεται. Συγκρίνουμε τον εαυτό μας και προσαρμόζουμε, άλλοτε συνειδητά και άλλοτε ασυνείδητα, τη συμπεριφορά μας.
Αυτό δεν είναι απαραίτητα αρνητικό.
Η κοινωνική επιρροή αποτελεί φυσιολογικό κομμάτι της ανθρώπινης ζωής. Το να επηρεαστούμε από έναν άνθρωπο που εκτιμούμε ή να αλλάξουμε μια άποψη επειδή ακούσαμε ένα διαφορετικό επιχείρημα δεν σημαίνει ότι χάσαμε την αυτονομία μας.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι:
Πόσο ελεύθερη παραμένει η δική σου επιλογή;
Αν ένας φίλος σου προτείνει να ξεκινήσεις ένα άθλημα και εσύ αποφασίσεις ότι θέλεις να το δοκιμάσεις, υπάρχει κοινωνική επιρροή.
Αν όμως αισθάνεσαι ότι πρέπει να πιεις, να καπνίσεις, να κάνεις κάτι επικίνδυνο ή να συμμετέχεις σε μια συμπεριφορά που δεν θέλεις, επειδή φοβάσαι ότι διαφορετικά θα απορριφθείς, τότε η κατάσταση είναι διαφορετική.
Η πίεση μπορεί να είναι άμεση ή έμμεση.
Μπορεί κάποιος να σου πει ξεκάθαρα τι πρέπει να κάνεις.
Μπορεί όμως να μη σου το πει κανείς.
Μπορεί απλώς να βλέπεις τι κάνουν όλοι γύρω σου και να αισθάνεσαι ότι πρέπει να κάνεις το ίδιο.
Και εδώ βρίσκεται μία από τις πιο ισχυρές πλευρές της κοινωνικής πίεσης:
Δεν χρειάζεται πάντα κάποιος να σε πιέσει. Μπορεί να έχεις μάθει να πιέζεις εσύ τον εαυτό σου.
Πότε η κοινωνική επιρροή γίνεται πρόβλημα;
Δεν είναι κάθε προσαρμογή στις κοινωνικές επιταγές προβληματική.
Η κοινωνική ζωή απαιτεί έναν βαθμό προσαρμογής. Ακούμε τους άλλους, συνεργαζόμαστε, αλλάζουμε κάποιες συμπεριφορές ανάλογα με το πλαίσιο και επανεξετάζουμε τις απόψεις μας.
Το πρόβλημα εμφανίζεται όταν η ανάγκη για αποδοχή αρχίζει να υπερισχύει της προσωπικής μας κρίσης.
Όταν δεν αναρωτιόμαστε πλέον:
«Τι πιστεύω εγώ;»
αλλά κυρίως:
«Τι πρέπει να κάνω για να συνεχίσουν να με αποδέχονται;»
Αυτή είναι μια σημαντική διαφορά.
Γιατί όταν η αυτοεκτίμησή μας εξαρτάται υπερβολικά από την αποδοχή των άλλων, η διαφορετικότητα μπορεί να αρχίσει να μοιάζει με απειλή.
Το «όχι» μοιάζει με απόρριψη.
Η διαφωνία μοιάζει με σύγκρουση.
Και η προσωπική μας επιλογή μπαίνει σε δεύτερη μοίρα.
Τύποι Peer Pressure
Η κοινωνική πίεση δεν εμφανίζεται με έναν μόνο τρόπο. Μπορεί να είναι εμφανής και άμεση, αλλά μπορεί επίσης να λειτουργεί μέσα από την παρατήρηση, τη σύγκριση, τις προσδοκίες και την ανάγκη μας να ανήκουμε.
Άμεσο peer pressure
Η άμεση πίεση είναι η μορφή που αναγνωρίζουμε πιο εύκολα.
Εδώ υπάρχει μια σαφής προτροπή ή απαίτηση:
«Έλα, κάν’ το.»
«Μη φοβάσαι.»
«Όλοι το κάνουν.»
«Αν είσαι φίλος μας, θα το κάνεις.»
Τέτοιες φράσεις μπορεί να φαίνονται απλές. Ψυχολογικά όμως μπορούν να μετατρέψουν μια προσωπική επιλογή σε δοκιμασία κοινωνικής αποδοχής.
Δεν χρειάζεται πλέον να αποφασίσεις μόνο αν θέλεις να κάνεις κάτι.
Αισθάνεσαι ότι πρέπει να αποδείξεις ότι ανήκεις.
Και όταν η ανάγκη για αποδοχή είναι μεγάλη, αυτό μπορεί να γίνει ιδιαίτερα δύσκολο.
Έμμεσο peer pressure
Η έμμεση κοινωνική πίεση είναι συχνά πιο δύσκολο να αναγνωριστεί.
Κανείς δεν σου λέει τι πρέπει να κάνεις.
Απλώς κοιτάς γύρω σου.
Βλέπεις πώς ντύνονται οι άλλοι, τι θεωρούν επιτυχία, πώς συμπεριφέρονται, τι σχέσεις έχουν, τι αγοράζουν, πού πηγαίνουν και τι παρουσιάζουν στα social media.
Και κάποια στιγμή αρχίζεις να σκέφτεσαι:
«Μήπως πρέπει να είμαι κι εγώ έτσι;»
Αυτό είναι ένα σημαντικό κομμάτι της κοινωνικής πίεσης.
Δεν υπάρχει απαραίτητα κάποιος που σε πιέζει.
Υπάρχει όμως ένα πρότυπο και η αίσθηση ότι πρέπει να ανταποκριθείς σε αυτό.
Μπορεί να αλλάξεις τον τρόπο που ντύνεσαι, μιλάς ή συμπεριφέρεσαι. Μπορεί να αρχίσεις να αμφιβάλλεις για τις επιλογές σου επειδή δεν μοιάζουν με εκείνες των άλλων.
Και εδώ αξίζει να κάνουμε μια προσωπική παύση:
Πόσα από αυτά που θεωρώ «δικά μου» τα έχω πραγματικά επιλέξει;
Θετικό και αρνητικό peer pressure
Η κοινωνική επιρροή δεν έχει μόνο αρνητική πλευρά.
Οι άνθρωποι γύρω μας μπορούν να μας ενθαρρύνουν να αθληθούμε, να διαβάσουμε, να προσπαθήσουμε περισσότερο, να φροντίσουμε τον εαυτό μας ή να ζητήσουμε βοήθεια.
Μια ομάδα μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά και να ενισχύσει θετικές συμπεριφορές.
Αυτό είναι σημαντικό γιατί συχνά μιλάμε για το peer pressure σαν να είναι από μόνο του κάτι κακό.
Δεν είναι.
Η κοινωνική επιρροή είναι ουδέτερη. Αυτό που έχει σημασία είναι προς τα πού μας οδηγεί, σε ποιο πλαίσιο εμφανίζεται και αν εξακολουθούμε να έχουμε τη δυνατότητα να επιλέγουμε.
Peer Pressure στην Εφηβεία
Η εφηβεία είναι μια περίοδος κατά την οποία η κοινωνική επιρροή μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα.
Ο έφηβος δεν βρίσκεται απλώς στη διαδικασία να «μεγαλώσει».
Βρίσκεται στη διαδικασία να διαμορφώσει την ταυτότητά του.
Αναζητά απαντήσεις σε ερωτήματα όπως:
Ποιος είμαι;
Τι πιστεύω;
Πού ανήκω;
Με ποιους ανθρώπους θέλω να συνδέομαι;
Πώς θέλω να με βλέπουν οι άλλοι;
Μέσα σε αυτή τη διαδικασία, η αποδοχή μπορεί να γίνει εξαιρετικά σημαντική.
Η ανάγκη να ανήκει κανείς κάπου δεν είναι αδυναμία. Είναι ανθρώπινη ανάγκη.
Παράλληλα, η εφηβεία χαρακτηρίζεται από σημαντικές νευροαναπτυξιακές αλλαγές και η κοινωνική ανταμοιβή μπορεί να αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία. Η παρουσία άλλων μπορεί, σε συγκεκριμένες συνθήκες, να επηρεάσει τη λήψη αποφάσεων και την ανάληψη κινδύνου.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο έφηβος «δεν έχει κρίση» ή ότι «παρασύρεται εύκολα».
Αυτές οι φράσεις απλοποιούν υπερβολικά μια πολύ πιο σύνθετη διαδικασία.
Μιλάμε για έναν νέο άνθρωπο που προσπαθεί να βρει τη θέση του στον κόσμο.
Και κάποιες φορές ο φόβος ότι θα μείνει έξω μπορεί να γίνει πιο δυνατός από τη δική του επιθυμία.
Γι’ αυτό η κοινωνική πίεση στην εφηβεία δεν αφορά μόνο το «κάνε αυτό που κάνουν οι φίλοι σου».
Αφορά και κάτι βαθύτερο:
«Αν δεν κάνω αυτό που κάνουν οι άλλοι, θα συνεχίσω να ανήκω;»
Επιπτώσεις της κοινωνικής πίεσης στην ψυχική υγεία
Η συνεχής προσπάθεια να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των άλλων μπορεί να έχει κόστος για την ψυχική μας υγεία.
Το άγχος μπορεί να ενισχυθεί όταν υπάρχει διαρκής ανησυχία για το πώς μας βλέπουν οι άλλοι.
Η αυτοεκτίμηση μπορεί να επηρεαστεί όταν η προσωπική μας αξία συνδέεται υπερβολικά με την αποδοχή.
Μπορεί επίσης να εμφανιστεί έντονη αυτοαμφισβήτηση:
«Μήπως κάνω λάθος;»
«Μήπως είμαι διαφορετικός;»
«Μήπως οι άλλοι ξέρουν καλύτερα;»
«Μήπως αν πω όχι, θα με αφήσουν;»
Όταν αυτές οι σκέψεις επαναλαμβάνονται, είναι πιθανό να αρχίσουμε να εμπιστευόμαστε λιγότερο τη δική μας κρίση.
Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος υιοθέτησης συμπεριφορών που κανονικά δεν θα επιλέγαμε, ιδιαίτερα όταν υπάρχει έντονη ανάγκη για αποδοχή.
Ωστόσο, δεν είναι σωστό να αντιμετωπίζουμε κάθε συμπεριφορά ως αποτέλεσμα πίεσης.
Η προσωπικότητα, οι προηγούμενες εμπειρίες, η οικογένεια, το κοινωνικό περιβάλλον και η ποιότητα των σχέσεων παίζουν σημαντικό ρόλο.
Γι’ αυτό, αντί να ρωτάμε μόνο:
«Γιατί το έκανε;»
χρειάζεται κάποιες φορές να ρωτήσουμε:
«Τι προσπαθούσε να κερδίσει ή να αποφύγει;»
Μπορεί να προσπαθούσε να κερδίσει αποδοχή.
Μπορεί να προσπαθούσε να αποφύγει την απόρριψη.
Μπορεί απλώς να προσπαθούσε να μη νιώσει μόνος.
Και αυτή η κατανόηση δεν σημαίνει ότι δικαιολογούμε κάθε συμπεριφορά.
Σημαίνει ότι προσπαθούμε να καταλάβουμε τον άνθρωπο πίσω από αυτήν.
Πώς να αναγνωρίσετε το Peer Pressure
Για να αντιμετωπίσεις την κοινωνική πίεση, χρειάζεται πρώτα να μπορείς να την αναγνωρίσεις.
Και αυτό δεν είναι πάντα εύκολο.
Μπορεί να έχεις συνηθίσει τόσο πολύ να προσαρμόζεσαι, ώστε να μην καταλαβαίνεις πλέον ότι το κάνεις.
Μπορεί να λες «ναι» ενώ μέσα σου θέλεις να πεις «όχι».
Μπορεί να αλλάζεις γνώμη για να αποφύγεις μια σύγκρουση.
Μπορεί να συγκρίνεις διαρκώς τον εαυτό σου με τους άλλους.
Και μπορεί να έχεις αρχίσει να θεωρείς όλα αυτά φυσιολογικά.
Η αναγνώριση ξεκινά με μια παύση.
Με μια ειλικρινή ερώτηση:
«Αυτό που κάνω το θέλω πραγματικά ή φοβάμαι τι θα συμβεί αν δεν το κάνω;»
Σημάδια κοινωνικής πίεσης
Ένα βασικό σημάδι είναι ότι αλλάζεις συστηματικά τη συμπεριφορά σου ανάλογα με το ποιοι άνθρωποι βρίσκονται γύρω σου.
Δεν σημαίνει ότι είναι προβληματικό να συμπεριφέρεσαι διαφορετικά σε διαφορετικά κοινωνικά πλαίσια. Όλοι το κάνουμε.
Το ζήτημα είναι αν αισθάνεσαι ότι δεν επιτρέπεται να είσαι ο εαυτός σου.
Άλλα πιθανά σημάδια είναι:
- ο έντονος φόβος απόρριψης,
- η δυσκολία να εκφράσεις διαφορετική άποψη,
- η ανάγκη να συμφωνείς συνεχώς με τους άλλους,
- η συμμετοχή σε συμπεριφορές που στην πραγματικότητα δεν επιθυμείς,
- η συνεχής σύγκριση,
- η ανάγκη για επιβεβαίωση,
- η αμφιβολία για τις δικές σου αποφάσεις.
Ένα απλό ερώτημα μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό:
«Αν ήξερα ότι κανείς δεν θα με κρίνει, θα επέλεγα πάλι να το κάνω;»
Αν η απάντηση είναι συχνά «όχι», αξίζει να εξετάσεις τι ακριβώς σε οδηγεί στη συγκεκριμένη επιλογή.
Όχι για να κατηγορήσεις τον εαυτό σου.
Αλλά για να τον καταλάβεις.
Τρόποι Διαχείρισης του Peer Pressure
Η αντιμετώπιση της κοινωνικής πίεσης δεν απαιτεί να απομονωθείς από τους άλλους.
Δεν χρειάζεται να σταματήσεις να σε ενδιαφέρει η γνώμη τους.
Χρειάζεται όμως να μπορείς να ακούς τους άλλους χωρίς να χάνεις τη δική σου φωνή.
Ενίσχυση αυτοεκτίμησης
Η αυτογνωσία αποτελεί σημαντικό μέρος αυτής της διαδικασίας.
Όταν γνωρίζεις τις αξίες σου, τα όριά σου και αυτά που πραγματικά θέλεις, είναι ευκολότερο να αναγνωρίσεις πότε μια επιλογή προέρχεται από εσένα και πότε από την ανάγκη να ικανοποιήσεις τους άλλους.
Η αυτοεκτίμηση δεν σημαίνει να πιστεύεις ότι είσαι καλύτερος από όλους.
Σημαίνει ότι μπορείς να διαφωνήσεις χωρίς να θεωρείς ότι αυτό σε κάνει λιγότερο σημαντικό.
Και κυρίως, ότι μπορείς να αντέξεις την πιθανότητα κάποιος να μη συμφωνήσει μαζί σου.
Δεν μπορούμε να ελέγξουμε αν όλοι θα μας αποδέχονται.
Μπορούμε όμως να δουλέψουμε ώστε η απόρριψη ενός ανθρώπου να μη μετατρέπεται αυτόματα σε απόρριψη του εαυτού μας.
Ανάπτυξη δεξιοτήτων αντίστασης
Το «όχι» είναι μια σημαντική κοινωνική δεξιότητα.
Και χρειάζεται εξάσκηση.
Δεν χρειάζεται να επιτεθείς.
Δεν χρειάζεται να δικαιολογηθείς υπερβολικά.
Δεν χρειάζεται να πείσεις τους άλλους ότι έχεις δίκιο.
Μπορείς απλώς να πεις:
«Δεν θέλω.»
«Δεν συμφωνώ.»
«Δεν μου ταιριάζει.»
«Προτιμώ να μην το κάνω.»
Το δύσκολο πολλές φορές δεν είναι να πεις τη λέξη «όχι».
Το δύσκολο είναι να αντέξεις αυτό που μπορεί να ακολουθήσει.
Την αμηχανία.
Το βλέμμα του άλλου.
Την πιθανή απογοήτευση.
Τον φόβο ότι μπορεί να σε απορρίψουν.
Αυτό είναι μέρος της ψυχολογικής ωρίμανσης.
Να μάθεις ότι η διαφωνία δεν σημαίνει απαραίτητα απόρριψη.
Και ότι δεν χρειάζεται να είσαι ίδιος με τους άλλους για να αξίζεις μια θέση ανάμεσά τους.
Η κριτική σκέψη είναι επίσης σημαντική.
Μην θεωρείς μια συμπεριφορά σωστή επειδή είναι δημοφιλής.
Μην θεωρείς μια άποψη αληθινή επειδή την επαναλαμβάνουν πολλοί.
Και μην θεωρείς ότι η διαφορετικότητα σημαίνει ότι κάτι πάει λάθος με εσένα.
Υποστηρικτικό περιβάλλον
Η ποιότητα των σχέσεων έχει μεγάλη σημασία.
Ένας άνθρωπος που αισθάνεται ότι έχει ασφαλείς σχέσεις, στις οποίες μπορεί να μιλήσει, να διαφωνήσει και να ζητήσει βοήθεια, έχει περισσότερες δυνατότητες να διαχειριστεί δύσκολες κοινωνικές καταστάσεις.
Η οικογένεια, οι φίλοι και το σχολείο μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικά προστατευτικά πλαίσια.
Γιατί υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στο:
«Ανήκω εδώ επειδή μπορώ να είμαι ο εαυτός μου»
και στο:
«Ανήκω εδώ μόνο όταν κάνω αυτό που θέλουν οι άλλοι».
Η αποδοχή δεν σημαίνει ότι όλοι συμφωνούν με όλους.
Σημαίνει ότι μπορείς να διαφέρεις και παρ’ όλα αυτά να συνεχίζεις να ανήκεις.
Ο ρόλος των γονέων και των εκπαιδευτικών
Η αντιμετώπιση του peer pressure δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στην ατομική προσπάθεια του εφήβου.
Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί έχουν σημαντικό ρόλο στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου ο νέος άνθρωπος μπορεί να μιλήσει, να εκφραστεί και να ζητήσει βοήθεια χωρίς να φοβάται ότι θα απαξιωθεί.
Η ανοιχτή επικοινωνία είναι απαραίτητη.
Όχι μόνο όταν έχει ήδη συμβεί κάτι σοβαρό.
Πριν συμβεί.
Ένας έφηβος που ξέρει ότι μπορεί να μιλήσει χωρίς να δεχθεί αμέσως επίθεση, τιμωρία ή ειρωνεία είναι πιθανότερο να ζητήσει βοήθεια όταν βρεθεί σε μια δύσκολη κατάσταση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς πρέπει να αποδέχονται κάθε συμπεριφορά.
Σημαίνει ότι μπορούν να βάζουν όρια χωρίς να διακόπτουν τη σχέση.
Παράλληλα, οι ίδιοι οι ενήλικες λειτουργούν ως πρότυπα.
Ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζονται τη διαφωνία, την κοινωνική πίεση, την κριτική και την ανάγκη για αποδοχή αποτελεί καθημερινό μάθημα για τα παιδιά.
Γι’ αυτό δεν βοηθά ιδιαίτερα να πούμε σε έναν έφηβο:
«Μην επηρεάζεσαι από τους άλλους.»
Οι άνθρωποι επηρεάζονται από τους ανθρώπους που αγαπούν.
Το ουσιαστικότερο είναι να τον βοηθήσουμε να αναπτύξει την ικανότητα να επεξεργάζεται την επιρροή χωρίς να χάνει την προσωπική του κρίση.
Το peer pressure δεν είναι απλώς η στιγμή κατά την οποία κάποιος σε πείθει να κάνεις κάτι που δεν θέλεις.
Είναι μέρος ενός πολύ μεγαλύτερου μηχανισμού κοινωνικής επιρροής, μέσα από τον οποίο μαθαίνουμε, συγκρινόμαστε, προσαρμοζόμαστε και προσπαθούμε να βρούμε τη θέση μας.
Και αυτό είναι ανθρώπινο.
Το ζητούμενο δεν είναι να μάθεις να μη σε επηρεάζει κανείς.
Αυτό δεν είναι ούτε ρεαλιστικό ούτε απαραίτητα επιθυμητό.
Το ζητούμενο είναι να μπορείς να ακούς τους άλλους χωρίς να σιωπάς εσύ.
Να μπορείς να ανήκεις χωρίς να χρειάζεται να προσποιείσαι.
Να μπορείς να διαφωνείς χωρίς να νιώθεις ότι χάνεις την αξία σου.
Να μπορείς να πεις «όχι» χωρίς να αισθάνεσαι ότι πρέπει να αποδείξεις πως δικαιούσαι να το πεις.
Και, κυρίως, να μπορείς να αναγνωρίζεις τη στιγμή που δεν επιλέγεις επειδή πραγματικά θέλεις κάτι, αλλά επειδή φοβάσαι τι θα συμβεί αν επιέξεις διαφορετικά.
Γιατί η πραγματική αυτονομία δεν είναι να μη χρειάζεσαι κανέναν.
Είναι να μπορείς να είσαι με τους άλλους χωρίς να χάνεις τον εαυτό σου.
Στην roē πιστεύουμε ότι η ανάγκη για αποδοχή είναι κάτι βαθιά ανθρώπινο. Δεν χρειάζεται να ντρέπεσαι επειδή επηρεάζεσαι από τους άλλους, ούτε να κατηγορείς τον εαυτό σου κάθε φορά που δυσκολεύεσαι να βάλεις ένα όριο ή να πεις «όχι».
Μέσα σε ένα ασφαλές και υποστηρικτικό πλαίσιο, μπορούμε να κατανοήσουμε τι βρίσκεται πίσω από αυτή την ανάγκη: τον φόβο της απόρριψης, την ανασφάλεια, την ανάγκη να ανήκουμε ή την αίσθηση ότι πρέπει συνεχώς να ανταποκρινόμαστε στις προσδοκίες των άλλων.
Στη roē είμαστε δίπλα σου με αποδοχή, χωρίς κριτική και χωρίς να προσπαθούμε να σε αλλάξουμε σε κάποιον που «πρέπει» να είσαι. Στόχος είναι να γνωρίσεις καλύτερα τον εαυτό σου, να εμπιστευτείς τη δική σου φωνή και να μπορέσεις να συνδέεσαι με τους άλλους χωρίς να χάνεις τον εσένα μέσα στις ανάγκες και τις προσδοκίες των άλλων.
Βιβλιογραφία
- Allen, J. P., & Antonishak, J. (2008). Adolescent peer influences: Beyond the dark side. In M. J. Prinstein & K. A. Dodge (Eds.), Understanding Peer Influence in Children and Adolescents. Guilford Press.
- Brechwald, W. A., & Prinstein, M. J. (2011). Beyond homophily: A decade of advances in understanding peer influence processes. Journal of Research on Adolescence, 21(1), 166–179.
- Dishion, T. J., & Tipsord, J. M. (2011). Peer contagion in child and adolescent social and emotional development. Annual Review of Psychology, 62, 189–214.
- Laursen, B., & Veenstra, R. (2021). Toward understanding the functions of peer influence: A summary and synthesis of recent empirical research. Journal of Research on Adolescence, 31(4), 889–907.
- Steinberg, L., & Monahan, K. C. (2007). Age differences in resistance to peer influence. Developmental Psychology, 43(6), 1531–1543.
- Kwon, S.-J., & Telzer, E. H. (2022). Social contextual risk taking in adolescence. Nature Reviews Psychology, 1, 393–406.
- Telzer, E. H., van Hoorn, J., Rogers, C. R., & Do, K. T. (2018). Social influence on positive youth development: A developmental neuroscience perspective. Child Development Perspectives , 12(2), 135–140.
